Grondwerk en drainage
Spitten is een kwestie van rijtje na rijtje en laag na laag. Dat kan één of meerdere steken diep gaan. Bij twee steken diep zit u al op 50 cm in de grond. Dat is meestal voldoende.

Waar blijft het water?
Hoewel afhankelijk van de ‘doorlaatbaarheid’ van de grond en de hoogte van uw tuin, is het voldoende om uw terras 1 a 2 cm per meter te laten aflopen naar de plaats waarheen u uw regenwater wilt geleiden. Al het straatwerk iets hoger ligt dan de borders, zal het teveel aan water gemakkelijk in de bodem verdwijnen. Indien er sprake is van erg zware grond of extra wateroverlast is een drainagesysteem gekoppeld aan de hemelwaterafvoer via de riolering aan te bevelen.

Fundering
Een goede, duurzame bestrating ligt op een degelijke fundering. Is de fundering niet goed, dan kan uw terras of tuinpad na verloop van tijd gaan verzakken en in sommige gevallen zelfs gevaarlijk worden. Het funderingsadvies is voor elk project afhankelijk van de ondergrond, de toepassing en het gebruikte materiaal. Er zijn een aantal vuistregels om de benodigde fundering te bepalen. Hoe zwakker de ondergrond, hoe zwaarder en dikker de fundering moet zijn. De meeste funderingen bij particuliere projecten bestaan uit twee lagen:

1. Een onderlaag van grove steenslag of gebroken puin. Deze onderlaag is meestal 15-30 cm dik en moet goed worden verdicht, meestal door aantrillen of aanstampen. Heeft de ondergrond een slechte draagkracht, dan kunt u het beste een geotextiel gebruiken. Door dit kunststof doek onder de fundering aan te brengen, wordt de druk gelijkmatiger verdeeld. Bovendien kan het funderingsmateriaal niet in de ondergrond wegzakken.

2. Een afwerklaag van gewassen zand, bijvoorbeeld ophoogzand of met cement gestabiliseerd metselzand, afhankelijk van het materiaal dat voor de bestrating is gekozen. Hoe dunner het bestratingsmateriaal, hoe steviger de fundering moet zijn. Een dikke betonklinker kan geplaatst worden op een fundering van goed aangetrild, gewassen zand. Een dunne terrastegel moet gelegd worden in met cement gestabiliseerd metselzand. Hoe zwaarder de bestrating wordt belast, hoe dikker de fundering moet zijn. Op een paadje naar de voordeur wordt alleen gelopen , maar op een oprit wordt met de auto gereden.

Aanleg van een rond terras
Bij een rond terras legt u de stenen rijtje voor rijtje, van buiten naar binnen. De buitenste rij wordt gelegd aan de hand van een uit het middelpunt getrokken cirkel (stok& touwtje). Hoe verder u naar het hart van de cirkel komt, des te groter worden de gaten en kieren tussen de stenen. Het is dan verstandig om het laatste stuk (ca. 1m) op te vullen met een stukje recht straatwerk. Excluton heeft echter ook cirkels in het assortiment die kant-en klaar zijn, zonder kieren en spleten. Alle stenen van de cirkel liggen dan mooi strak tegen elkaar aan.


Opsluiting
Als u eenmaal een leuk patroon in het terras of pad hebt gelegd, is het zaak dat het ook mooi blijft liggen. Met behulp van betonbandjes, palissadenbanden of rollagen kunt u deze ‘opsluiting” maken. Zorg ervoor dat de rollaag ca. 2 cm lager gesteld wordt dan de stenen van het paadje. Een steen in de lengterichting is een mooie afwerking van het overdwars gelegde halfsteenverband. Excluton heeft verschillende producten in diverse diktes en/of hoogtes. Voor een normaal terras zijn de 5x15x100 cm bandjes prima geschikt.

Paadjes en bochten
Als een paadje bochten maakt, komt u met een halfsteensverband in de problemen. Door het maken van “taartpunten”tussen de stenen in kunt u het lijnenspel steeds corrigeren. Met stenen in de lengterichting gelegd ontstaan er geen problemen bij bochten. U hoeft slechts op het verband (verspringen) te letten, zodat de eindvoegen niet tegenover elkaar komen.

Palissaden
Palissaden zijn bedoeld om randen en grondkeringen te maken. Maar u kunt er ook trappen, opvallende afscheidingen en posten voor lage hekjes mee maken. Granieten palissaden kunnen indrukwekkender worden als ze verweren. Om te zorgen dat een palissadenwandje bij een niveauverschil goed op zijn plaats blijft, moet deze de druk van de verhoogde grond erachter kunnen weerstaan. Dat betekent dat een palissade een stuk moet worden ingegraven om tegendruk te geven. Als vuistregel is “half in de grond en half er boven “ te gebruiken. In de praktijk worden palissaden ook nog eens in een lichte fundering gezet. In zo’n geval is verzakken eigenlijk onmogelijk en wordt er bij een niveauverschil van bijv. 25 cm boven de grond uitgegaan van een palissade van minstens 40 cm.

Genuanceerde stenen
Om een goed resultaat te krijgen met betrekking tot genuanceerde kleuren moet men de pakken en lagen (boven naar beneden) zoveel mogelijk door elkaar straten. Zo krijg je een goede nuancering in je bestrating.

Strakke bestrating
Bestrating strak (ongetrommeld) of tegels zonder afstandhouders en facet met een minimale voeg straten, dit voorkomt dat de randen van de tegels/.bestrating beschadigen.

Grind en split
Grind en split wordt gewoon over de bestaande grond uitgestrooid. Er wordt wel eerst anti-onkruiddoek over de grond gelegd. Door gaten te knippen in het doek, kunt u beplanting aanbrengen. Bij een paadje met halfverharding is het zaak dat het grind of de schelpen niet in het aangrenzende gazon of bloemenperk terechtkomen. Een opsluiting met betonbandjes of een rollaag van stenen is dan ook aan te bevelen. De stenen blijven extra stevig staan als ze worden vastgezet in een fundatie van betonmortel.

Invegen van bestatingsmaterialen
Tegels invoegen met zilverzand. Koppelstones met brekerszand of koppelstonesplit 1-3mm. Alle bestating vanaf 5 mm voeg, invoegen met voegmortel of koppelstone split.



Kleur en structuur
Kiest u voor natuursteen, dan kiest u voor iets heel bijzonders waar u nog jarenlang van kunt genieten. Natuursteen biedt warme kleurschakeringen, unieke structuren en variaties. Elke steen is weer anders. Juist daarom is het heel belangrijk dat u bij verwerking stenen uit verschillende verpakkingen door elkaar gebruikt. Door alle verpakkingen te openen en steeds een steen uit een ander pakket te nemen, krijgt u een optimale verdeling van kleuren en structuren. Zo ontstaat er een boeiend en harmonieus geheel.

Plaatsing natuursteen
Voor een optimaal resultaat is het belangrijk dat er voor de afwerklaag met schoon zand en, indien nodig, cement van goede kwaliteit, wordt gewerkt. Heeft u een lichte kleur natuursteen gekozen, zoals travertin, dan kunt u het beste trascement gebruiken. Let er bij natuursteenstegels ook op dat de ondergrond goed doorlatend is. Leg de tegels het liefst in gestabiliseerd metselzand. Dit is een mengsel van 1 deel cement en 5-6 delen zand, dat u in de betonmolen heeft gemengd. Het moet aardvochtig zijn. Nog beter is om op dit mengsel een dunne laag specie aan te brengen en daar de tegels in te leggen (dit noemen we”aanbranden”). Zijn de tegels niet even dik, span dan een touw en tik ze met een rubberen hamer op hoogte. Haal de tegels eruit, breng een dun laagje specie aan en leg de tegels terug. Ze hechten zich zo beter aan de ondergrond.

Voegbreedten natuursteen
Natuursteen tegels legt u over het algemeen met een kleine voeg op de funderingslaag. Leg natuursteentegels die een voeg vereisen vooral niet tgen elkaar aan. De stenen kunnen elkaar beschadigen als er over de bestrating wordt gelopen of gereden. Ook onder invloed van het weer kan de bestrating “werken”. Daarnaast ligt een natuurstenen bestrating meestal veel mooier met een voeg. Omdat geen twee tegels identiek zijn, kunnen zich minimale maatverschillen voordoen. De voeg verbindt de stenen met elkaar zonder dat ze elkaar raken. Excluton heeft echter een aantal natuursteenproducten in het assortiment die eventueel zonder voeg gelegd kunnen worden. De breedte van de voeg is afhankelijk van het materiaal:hoe grover de steen, hoe breder de voeg moet zijn.

Onderhoud natuursteen
Enkele dagen nadat de bestrating is geplaatst kunt u eventuele resten cementsluier verwijderen met Excluton Multi Clean (zuurvrij, voor kalkhoudende materialen, zoals hardsteen, travertin en marmer) of met Excluton Active Clean (niet zuurvrij, alleen te gebruiken bij niet-kalkhoudende steensoorten, zoals graniet, leisteen, kwartsiet) Gebruik de eerste 5-7 maanden zo weinig mogelijk water, zodat de bestrating goed droogt.

Zeepproducten zijn uit den boze. Is de bestrating eenmaal goed droog, dan kunt u de stenen eventueel impregneren met Excluton Natuursteen Coating of Excluton Stone-Protec. De coating verdiept de kleuren en geeft het zogenaamd “nat”effect. Stone-Protec is volledig kleurloos. De Producten aanbrengen in een dunne laag, vooral als u zeer harde, niet poreuze materialen hebt gekozen. Bent u te royaal, dan kunnen storende strepen of vlekken ontstaan. Na verloop van tijd verbleekt natuursteen door weersinvloeden, vooral door de zon. Dit is een natuurlijk proces dat u met impregneermiddelen kunt vertragen, maar nooit helemaal kunt tegengaan. U kunt de bestrating van tijd tot tijd dweilen of schrobben met water. Indien nodig, kunt u spaarzaam een neutrale natuurzeep (bijv. groene zeep) gebruiken.

Wildverbanden
Natuursteen wildverbanden met minimaal 5 mm voeg straten. Omdat veel natuursteen producten niet maatvast zijn is sowieso met voeg straten beter.

Zwarte aarde
Knoei nooit met zwarte aarde over je bestrating, de kans op bruine vlekken is zeer groot aanwezig.